Krachtige zonnevlam: enorme plasmawolk onderweg naar de aarde

Auteur: Uliana S

Op 6 juni 2026 liet de zon opnieuw haar ongekende kracht zien. Om 14:01 UTC vond er in het actieve gebied AR 4461 een zonnevlam van de klasse M1.8 plaats. Deze gebeurtenis ging gepaard met de uitstoot van een filament en een daaropvolgende coronale massa-ejectie (CME) — een kolossale plasmawolk die naar verwachting op 8 juni de omgeving van de aarde zal bereiken.

Deskundigen die het ruimteweer monitoren, merkten de omvang van het fenomeen direct op. Beelden van coronagrafen toonden een dichte en snelle halo-ejectie die hoofdzakelijk op het zuidoosten is gericht. Hoewel de hoofdmassa van het plasma volgens de prognoses net langs de aarde zal scheren, zal de uitdijende schokgolf onze planeet alsnog raken. De snelheid van de hoofdwolk wordt geschat op ongeveer 1400 km/s, terwijl de schokgolf snelheden tot 1700 km/s bereikt. Hiermee is dit een van de meest opmerkelijke gebeurtenissen van de afgelopen tijd.

NASA-modellen, waaronder de WSA-ENLIL+Cone, voorspellen de aankomst van het hoofdmateriaal op 8 juni rond 06:00 UTC, met een marge van plus of min 7 uur. Een dergelijk tijdsbestek is gebruikelijk bij dit soort berekeningen: het plasma reist door de interplanetaire ruimte en heeft daarbij interactie met de zonnewind en magnetische velden. Zelfs als een directe voltreffer uitblijft, kan de schokgolf voor aanzienlijke geomagnetische storingen zorgen.

Specialisten zien inmiddels een toename in de stroom hoogenergetische protonen (>10 MeV), die op de avond van 6 juni ongeveer zes keer zo groot werd. Indien deze trend doorzet, kan er een lichte stralingsstorm van niveau S1 ontstaan — niet kritiek voor de meeste systemen, maar wel merkbaar voor satellieten en ruimtevaartuigen.

De zonneactiviteit in 2026 komt overeen met het maximum van de 25e zonnecyclus, en AR 4461 herinnert ons er opnieuw aan hoe dynamisch onze ster is. Slechts een dag eerder had de uitbarsting recht op de aarde gericht kunnen zijn, maar ook in de huidige configuratie blijft het voor onderzoekers een boeiend fenomeen. Wetenschappers verfijnen momenteel de parameters van de uitstoot door coronagraafgegevens te analyseren en de interactie met de magnetosfeer te modelleren.

Voor bewoners van de gematigde breedtegraden is er op 8 juni een kans om het poollicht te zien, mits het geomagnetische veld krachtig genoeg reageert. Hoewel de huidige voorspelling gematigd blijft, staat het ruimteweer bekend om zijn onvoorspelbaarheid: kleine variaties in de parameters van de CME kunnen het uiteindelijke effect aanzienlijk beïnvloeden.

Dergelijke voorvallen onderstrepen het belang van een constante observatie van de zon. Instanties zoals het NOAA Space Weather Prediction Center leveren direct gegevens aan om ons voor te bereiden op mogelijke gevolgen — variërend van schommelingen in het elektriciteitsnet tot storingen in de radioverbindingen. Terwijl de plasmawolk zijn weg vervolgt, houden experts en liefhebbers de updates nauwgezet in de gaten, in afwachting van de manier waarop de zon de aarde de komende dagen zal begroeten.

15 Weergaven

Lees meer artikelen over dit onderwerp:

Heb je een fout of onnauwkeurigheid gevonden?We zullen je opmerkingen zo snel mogelijk in overweging nemen.