Half november 2026 trok een klein object met de aanduiding 1998 KY26 opnieuw de aandacht van astronomen en het brede publiek. Het naderde de aarde, maar vormde geen enkel gevaar. Zijn baan is al lang bekend, zijn afmetingen zijn bescheiden — ongeveer elf meter in doorsnee. Maar juist nu is rondom hem een stille, maar hardnekkige discussie losgebarsten. Het object vertoont namelijk een versnelling die niet volledig door de zwaartekracht alleen kan worden verklaard. En tegelijkertijd is er geen gebruikelijke komeetstaart of stofwolk bij te zien.
Ontdekt op 28 mei 1998 in het kader van het Spacewatch-project, viel 1998 KY26 vanaf het begin op. Het roteert snel — een volledige omwenteling duurt iets meer dan vijf minuten. Het oppervlak weerkaatst ongeveer de helft van het invallende zonlicht, wat voor een gewone rotsachtige planetoïde vrij veel is. Later, toen er voldoende nauwkeurige waarnemingen waren verzameld, waaronder radarwaarnemingen, werd duidelijk: naast de zwaartekracht van de zon en de planeten werkt er nog een andere kracht op het object in. Die werd niet-zwaartekrachtversnelling genoemd. Gewoonlijk wordt zulk gedrag in verband gebracht met ‘donkere kometen’ — objecten die zo weinig ijs of gas verliezen dat dit vanaf de aarde niet waarneembaar is. Maar recente berekeningen hebben aangetoond dat de ijsverklaring voor 1998 KY26 steeds minder overtuigend lijkt: bij zijn temperatuur en afmetingen zou het ijs snel verdampt moeten zijn.
Hier komt de hypothese in het spel die enkele maanden geleden uitvoerig werd onderzocht door Adam Hibberd, Adam Crowl en Avi Loeb. Zij vestigden de aandacht op het Sovjet-interplanetaire station ‘Fobos-1’. Gelanceerd in juli 1988 richting Mars en zijn maan, verloor het station al begin september van datzelfde jaar het contact. De oorzaak was een foutief commandopakket dat vanaf de aarde was verzonden. Het toestel bleef op een heliocentrische baan doorbewegen, maar zonder besturing.
De onderzoekers gingen na of de baan van het verloren station kan worden verenigd met de huidige baan van 1998 KY26. Het bleek dat twee betrekkelijk bescheiden impulsen van de motoren van ‘Fobos-1’ — binnen zijn technische mogelijkheden — de banen bij elkaar kunnen brengen. De afmetingen van het object, zijn hoge reflectievermogen en zijn snelle rotatie passen ook goed bij de kenmerken van een ruimtevaartuig met zonnepanelen. Bovendien reproduceert een eenvoudig model van het station als een cilinder met panelen de waargenomen lichtkrommen van 1998 KY26 redelijk goed. En de druk van het zonlicht op die panelen kan een aanzienlijk deel van de niet-zwaartekrachtversnelling verklaren.
Dit is geen bewijs. De auteurs benadrukken zelf: de overeenkomst van de parameters is indrukwekkend, maar een definitief oordeel kan nog niet worden geveld. Een gewone planetoïde met ongewone eigenschappen blijft ook een mogelijke versie. Daarom heeft het Japanse agentschap JAXA al de missie Hayabusa2 naar het object gestuurd. De ontmoeting is gepland voor juli 2031. Dan zullen we eindelijk het oppervlak van dichtbij zien en begrijpen wat er al bijna veertig jaar door het zonnestelsel raast.
Voorlopig blijft 1998 KY26 een van die zeldzame gevallen waarin het vertrouwde beeld zich even ietsje opent. Een steen of een door mensen gemaakt toestel dat in de kosmische nacht verloren is gegaan — die vraag staat nog open. En juist die openheid dwingt ons om steeds opnieuw naar de gegevens te kijken. Want soms schuilen de interessantste antwoorden niet in verre sterrenstelsels, maar in objecten die al lang om ons heen cirkelen en zich in stilte onder de zonnestralen versnellen.

