In Zwitserland gebruikt één op de vier volwassenen wel eens cryptocurrency. In het naburige Duitsland is dat slechts één op de negen. Het verschil van twee keer lijkt niet toevallig: het is niet simpelweg interesse in bitcoin, maar het resultaat van jarenlang doordachte beslissingen die van een klein land een laboratorium voor digitale financiën hebben gemaakt.
Een onderzoek van BearingPoint, uitgevoerd door YouGov in juni 2026 onder meer dan vierduizend mensen, toonde aan dat 23% van de Zwitsers crypto-activa gebruikt, tegenover 11% in Duitsland en 18% in Oostenrijk. Bovendien beschouwt 37% van de inwoners van Zwitserland dergelijke activa als een winstgevende investering - aanzienlijk meer dan in andere landen van het onderzoek. Het verschil is ook merkbaar in de houding ten opzichte van de toekomst: bijna de helft van de Zwitsers ziet cryptocurrencies als een middel voor internationale betalingen of als reserveactief.
De wortels van het leiderschap liggen in de wetgeving. Al in 2021 introduceerde Zwitserland de wet op technologie met gedistribueerde grootboeken (DLT), die geen aparte "crypto-code" creëerde, maar digitale activa integreerde in bestaande burgerlijke en financiële wetgeving. Bedrijven kregen duidelijkheid over faillissement, licenties en de tokenisatie van effecten. Terwijl andere Europese landen nog de risico's bespraken, waren in Zug en Zürich al honderden projecten actief.
Vandaag de dag telt de "Crypto Valley" 1749 bedrijven - een groei van 132% sinds 2020. Hier zijn ontwikkelaars van Ethereum, Cardano, Solana en banken zoals Sygnum en Bitcoin Suisse geconcentreerd. De concentratie creëert een zichzelf onderhoudende cyclus: juristen, investeerders en talent trekken nieuwe bedrijven aan, en die versterken op hun beurt de infrastructuur. Jongeren in Zwitserland gebruiken crypto bijzonder actief - 36% in de leeftijd van 18-24 jaar.
In Duitsland daarentegen domineerde tot voor kort een voorzichtige aanpak. Banken krijgen pas nu licenties: DZ Bank en Dekabank, die samen ongeveer 80 miljoen klanten bedienen, zijn begonnen met het aanbieden van handel in bitcoin, ether en andere activa via de VR Banking app. Dit kan het verschil verkleinen, maar de persoonlijke adoptie blijft vooralsnog lager.
Interessant is dat Zwitsers traditionele instrumenten niet afwijzen. 80-87% van de respondenten in alle drie de landen vertrouwt nog steeds op staatsschulden, en 64% van de Zwitsers ziet goud nog steeds als bescherming tegen inflatie. Cryptocurrency wordt niet gezien als een vervanging, maar als een aanvullend instrument - nog een laag in de portefeuille.
De ervaring van Zwitserland toont aan: wanneer regels verschijnen vóór de massale vraag, groeien vertrouwen en infrastructuur samen. De vraag is niet wie de trend als eerste opmerkt, maar wie als eerste de voorwaarden schept waaronder mensen rustig kunnen experimenteren met nieuwe vormen van geld.
