Thời hạn ngày 4 tháng 7 năm 2026 cho việc phê chuẩn hiệp định thương mại giữa Mỹ và EU dường như chỉ là một con số mang tính biểu tượng, nhưng thực tế nó lại phơi bày khoảng cách sâu sắc giữa những tuyên bố công khai của các nhà lãnh đạo và các rào cản thể chế thực sự. Các nguồn tin chính thức, bao gồm báo cáo từ RTHK và các cập nhật từ New York Times tính đến tháng 5 năm 2026, ghi nhận rằng các cuộc đàm phán đã rơi vào bế tắc do những bất đồng về hạn ngạch nông sản và thuế quan kỹ thuật số, tuy nhiên nguyên nhân thực sự của sự chậm trễ nằm ở chu kỳ bầu cử của cả hai bên.
Các yếu tố cấu trúc, chẳng hạn như kinh nghiệm lịch sử từ thất bại của Hiệp định Đối tác Thương mại và Đầu tư Xuyên Đại Tây Dương (TTIP) vào năm 2016, cho thấy các thỏa thuận tương tự luôn phải đối mặt với sự phản đối từ các cơ quan lập pháp quốc gia. Tại EU, khuôn khổ thể chế yêu cầu sự chấp thuận không chỉ từ Nghị viện Châu Âu mà còn từ nghị viện của từng quốc gia thành viên, nơi các nhóm vận động hành lang nông nghiệp ở Đức và Pháp theo truyền thống thường ngăn chặn mọi sự nhượng bộ đối với nông dân Mỹ. Tại Mỹ, một Quốc hội bị chia rẽ theo các đường lối đảng phái vẫn chưa sẵn sàng nhượng bộ về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, điều này khiến khả năng phê chuẩn trước giữa năm 2026 trở nên xa vời.
Các yếu tố tình huống càng làm trầm trọng thêm bức tranh này: chính quyền Trump, theo dữ liệu từ New York Times, đang gắn kết hiệp định với những nhượng bộ nội bộ về nhập cư và năng lượng, trong khi Ủy ban Châu Âu buộc phải cân nhắc áp lực từ các quốc gia Đông Âu vốn lo ngại mất khả năng cạnh tranh. Các lợi ích tiềm ẩn cũng lộ diện khi các tập đoàn lớn ở cả hai bờ Đại Tây Dương được hưởng lợi từ việc tiếp tục duy trì trạng thái bất định, vì điều này cho phép họ giữ nguyên các chuỗi cung ứng hiện tại mà không phải đối mặt với các rào cản pháp lý mới.
Tiền lệ lịch sử với Hiệp định Thương mại Tự do giữa Mỹ và Canada năm 1988 cho thấy một kịch bản tương tự: bất chấp những lời hứa công khai, quá trình phê chuẩn đã kéo dài nhiều năm do các cuộc tranh luận nội bộ, và những khác biệt về cấu trúc — với hệ thống đa phương phức tạp hơn của EU — khiến tình hình hiện tại càng khó dự đoán hơn. Nhiều khả năng, các lực lượng chi phối đang hướng tới việc dời thời hạn chót sang ít nhất là năm 2027.
Bản đồ quyền lực cho thấy các động lực thực sự không nằm ở các tổng thống hay chủ tịch ủy ban, mà là ở các ủy ban thương mại trong Quốc hội Mỹ và các khối nông nghiệp trong Nghị viện Châu Âu. Lợi ích của họ trùng khớp một phần ở mong muốn tránh những thay đổi đột ngột có thể làm đảo lộn sự cân bằng quyền lực trước thềm bầu cử. Sự bất cân xứng về thông tin cũng đóng một vai trò quan trọng: phía Mỹ đang nắm giữ những dữ liệu mới hơn về tác động của các nguồn cung từ Trung Quốc, điều mà EU cho đến nay vẫn đang đánh giá thấp.
Các yếu tố hội tụ đang dẫn đến một kết quả khả dĩ nhất: hiệp định sẽ không được phê chuẩn vào ngày 4 tháng 7 năm 2026, bởi các quy trình nghị viện và sự phản kháng từ các nhóm vận động hành lang đòi hỏi ít nhất 12–18 tháng để thống nhất. Cơ chế này rất đơn giản — nếu không có sự phê duyệt trước từ các ủy ban then chốt tại Washington và Brussels, việc chính thức đưa ra bỏ phiếu là không thể. Hai lập luận phản bác mạnh mẽ nhất — một sự đột phá bất ngờ tại hội nghị thượng đỉnh G7 hoặc áp lực từ các nước thứ ba — dù đáng chú ý nhưng cũng không thể xóa bỏ các thời hạn mang tính thể chế.
Chỉ số then chốt giúp kiểm chứng dự báo này trong vòng sáu đến tám tuần tới là kết quả bỏ phiếu tại Ủy ban Thương mại Quốc tế của Nghị viện Châu Âu về các sửa đổi đối với văn bản hiệp định. Nếu các sửa đổi bị bác bỏ hoặc bị giảm nhẹ đáng kể, điều đó sẽ xác nhận tính chất kéo dài của quá trình này. Hãy theo dõi sát sao quyết định này để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch về cung ứng và đầu tư xuyên Đại Tây Dương.
