Vào cuối tháng 6 năm 2026, tại Washington dự kiến sẽ diễn ra một sự kiện thu hút sự quan tâm lớn không chỉ của các nhà sử học và báo giới, mà còn của bất kỳ ai quan tâm đến vấn đề niềm tin vào các cơ quan nhà nước. Vào ngày 30 tháng 6, Lực lượng Đặc nhiệm về Giải mật các Bí mật Liên bang thuộc Ủy ban Giám sát Hạ viện sẽ tổ chức phiên điều trần mang tên "Kiểm soát tâm trí và Trách nhiệm giải trình: Hé lộ sự thật về Dự án MKULTRA của CIA".
Task Force on the Declassification of Federal Secrets Chairwoman Anna Paulina Luna (R-Fla.) today announced a hearing on “Mind Control and Accountability: Uncovering the Truth of the CIA’s MKULTRA Experiments. oversight.house.gov/release/luna-a…
Người khởi xướng sự kiện này là Nữ nghị sĩ Anna Paulina Luna (đảng Cộng hòa, bang Florida), Chủ tịch lực lượng đặc nhiệm giải mật các hồ sơ liên bang. Bà thẳng thắn tuyên bố rằng cộng đồng tình báo đã che giấu chi tiết về các thí nghiệm MKULTRA suốt nhiều thập kỷ, dẫn đến sự lan truyền của các thuyết âm mưu và làm xói mòn nghiêm trọng lòng tin của người dân Mỹ đối với chính phủ. "Người dân Mỹ xứng đáng có được sự minh bạch và trách nhiệm giải trình từ CIA," bà Luna nhấn mạnh.
Dự án MKULTRA là một chương trình có thật của CIA, được triển khai vào những năm 1950 giữa thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh. Mục tiêu của nó là nghiên cứu các phương pháp kiểm soát ý thức con người: từ việc sử dụng các hoạt chất như LSD đến các hình thức tác động tâm lý, thôi miên và cách ly giác quan.
Các cuộc thí nghiệm này đã được thực hiện trên những công dân không hề hay biết, bệnh nhân tâm thần, tù nhân và thậm chí là ngay chính nhân viên của cơ quan này. Nhiều tình tiết chỉ được đưa ra ánh sáng vào những năm 1970 thông qua các cuộc điều tra của Quốc hội và báo chí, dù vậy một lượng lớn tài liệu đã bị tiêu hủy theo lệnh của Giám đốc CIA Richard Helms vào năm 1973.
Phiên điều trần ngày 30 tháng 6 sẽ tập trung vào bối cảnh lịch sử của chương trình, những tác động của nó đến sức khỏe và đời sống người dân, cũng như việc CIA đã thực hiện nghĩa vụ bảo vệ an ninh quốc gia đến đâu. Trong số các nhân chứng có Stephen Kinzer, nghiên cứu viên cao cấp tại Đại học Brown và là tác giả sách về các hoạt động bí mật, cùng Tom O’Neill, nhà báo điều tra với cuốn "Chaos" viết về Charles Manson và những liên kết tiềm tàng với CIA những năm 1960.
Ngày nay, khi công nghệ giao diện não - máy tính và trí tuệ nhân tạo đang phát triển thần tốc, việc nhìn lại lịch sử MKULTRA càng trở nên cấp thiết. Phiên điều trần diễn ra trong bối cảnh các câu hỏi về tính minh bạch của các cơ quan tình báo ngày một gia tăng. Nhiều người Mỹ hy vọng đây sẽ là bước đi không chỉ để lật mở quá khứ, mà còn nhằm khôi phục niềm tin vào các thiết chế vốn có nhiệm vụ phụng sự xã hội.
Sự kiện sẽ được mở cửa cho công chúng và phát trực tuyến qua mạng. Đây hứa hẹn là một cột mốc quan trọng trong cuộc đấu tranh lâu dài nhằm giải mật những thông tin vốn bị đóng dấu "tối mật" suốt nhiều năm qua. Liệu đây sẽ là một bước đột phá thực sự hay chỉ là một bước đi nữa trong tiến trình kéo dài — thời gian sẽ trả lời. Tuy nhiên, việc tổ chức phiên điều trần này cho thấy những vấn đề vốn từng bị coi là ngoài lề đang dần trở thành tâm điểm của sự chú ý từ dư luận.
