Trong một thế giới mà các thuật toán ngày càng chi phối hình thức của sản phẩm và giao diện, Báo cáo Xu hướng Thiết kế iF 2026 không chỉ ghi nhận một tập hợp các xu hướng, mà còn phản ánh cuộc đối đầu căng thẳng giữa sự đồng nhất máy móc và sự trở lại của cá tính con người.
Báo cáo thường niên lần thứ năm do iF International Forum Design phối hợp với The Future:Project thực hiện phân tích bốn cặp xu hướng và phản xu hướng. Chúng bao quát tác động của AI, văn hóa tiện lợi, mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên và sự chuyển mình của các đô thị. Tài liệu được cung cấp miễn phí đến ngày 7 tháng Bảy năm 2026, sau đó giá của nó sẽ là 299 euro.
Nghịch lý then chốt của báo cáo là «Kỷ nguyên của sự trung bình» đối lập với «Sự tái thủ công hóa thiết kế». Việc tích hợp AI vào các quy trình thiết kế đẩy nhanh sự lặp lại của những giải pháp dễ xảy ra nhất, tạo ra sự đồng nhất về thị giác và chức năng. Đáp lại, «sự tái thủ công hóa» đang mạnh lên — sự trở về với tính vật chất, bối cảnh văn hóa, nghề thủ công và phán đoán của con người, những điều mà các thuật toán hiện chưa thể tái tạo.
Cặp thứ hai là «Văn hóa tiện lợi» và «Sự kỹ năng hóa». Việc giảm thiểu nỗ lực, khả năng tiếp cận tức thời và tính mô-đun tạo nên sự thoải mái, nhưng đồng thời làm giảm cảm giác về hiệu quả của bản thân. Ngược lại, thiết kế định hướng theo kỹ năng lại tăng cường học tập, thực hành và cộng đồng, trao lại cho con người quyền kiểm soát đối với chính những khả năng của mình.
Trục thứ ba là «Tự nhiên kế tiếp» và «Sự tăng cường của con người». Công nghệ và những thách thức môi trường đang làm mờ ranh giới giữa tự nhiên và nhân tạo. Ở đây, thiết kế đóng vai trò là mắt xích kết nối, góp phần kiến tạo một tương lai tái sinh, nơi cơ thể, sức khỏe và năng lực tiến hóa cùng với môi trường xung quanh.
Cặp thứ tư liên quan đến các đô thị: «Những thành phố mở ra» và «Những ngôi làng đô thị». Việc tái định hình không gian, các khu vực lai ghép và những giải pháp di chuyển đang biến những khu phố vô hồn thành những cộng đồng sống động. Thiết kế làm hiển lộ những mối tương quan phức tạp giữa khí hậu, sự xa cách xã hội và hạ tầng.
Như CEO của iF Design, Uwe Cremering, nhận định, ngày nay thiết kế không chỉ định hình sản phẩm mà còn cả các mối quan hệ, hệ thống và khả năng. Báo cáo nhấn mạnh rằng ý nghĩa của nhà thiết kế giờ đây không chỉ được đo bằng kết quả cuối cùng, mà còn bằng khả năng đặt ra những câu hỏi về tương lai và kết nối các khả năng công nghệ với thực tế xã hội và nhu cầu sinh thái.
Cuối cùng, báo cáo cho thấy: vào năm 2026, thiết kế không còn là vật trang trí cho sự tiến bộ mà trở thành công cụ có khả năng trao lại cho con người quyền tự chủ trong một thế giới mà các thuật toán đang nỗ lực san bằng mọi thứ.
