Fermilab, atom altı parçacıkların incelenmesinde yapay zekânın olanaklarından yararlanan çok laboratuvarlı bir girişim olan FemtoMind projesini başlattığını duyurdu.
Proje, kuarkların ve gluon alanlarının dört boyutlu bir örgü üzerinde modellendiği lattice QCD yöntemi kapsamındaki hesaplamaların hızlandırılmasını hedefliyor. Bu, protonların ve diğer parçacıkların davranışının Standart Model temelinde simüle edilmesine olanak tanıyor.
FemtoMind, ABD Enerji Bakanlığı'nın Genesis misyonu kapsamında American Science Cloud için düzenlenen teklif çağrısına verilen yanıtın ardından 2025 yılında başladı. İşbirliğine Fermilab, Brookhaven National Laboratory ve Thomas Jefferson National Accelerator Facility katıldı.
Kilit görevlerden biri DUNE deneyine hazırlıktır. Bilim insanları, 2031 yılında gelmeye başlayacak verilerden azami ölçüde yararlanmak için nötrinoların çekirdeklerle etkileşimini yüksek bir hassasiyetle anlamak istiyor.
İlk sonuçlar şimdiden alındı: Katılımcılardan biri yapay zekâ yardımıyla kodu optimize ederek simülasyonları sadece birkaç hafta içinde üç kat hızlandırdı. Daha önce bu tür görevler insanların aylarını alıyordu.
Bu, fizikçilerin günlük çalışmalarını nasıl etkileyecek? Proje, iş akışlarını basitleştirmeyi, hesaplamalı fiziğe giriş eşiğini düşürmeyi ve yeni fikirler için zaman kazandırmayı amaçlıyor.
Bilim insanları temkinli davranıyor: Yapay zekâ bazen "halüsinasyon görüyor", ancak FemtoMind'da sonuçların doğruluğunu teyit eden bir doğrulama kodu var. Dümen insanda kalıyor.
Fermilab Teorik Bölümü'nden Michael Wagman, "Buradaki olanaklar alanı neredeyse sonsuz" diyor.


