Yetişkin bir hücrenin indüklenmiş pluripotent kök hücreye (iPSC) yeniden programlanması haftalar sürer, ancak hücrelerin yüzde birinden azı başarıya ulaşır. Sürecin neden bu kadar yavaş ve düzensiz ilerlediği yakın zamana kadar belirsizliğini koruyordu: araştırmacılar yalnızca başlangıcı ve sonu görüyor, ara durumlar ise gözden kaçıyordu.
UCLA'dan Kathryn Plath yönetimindeki bilim insanları, değişimleri tek tek hücreler düzeyinde her gün izlemenin bir yolunu geliştirdi. Yeniden programlamayı başlattılar ve moleküler ile morfolojik belirtileri eşit zaman aralıklarında kaydettiler. Elde edilen "harita", aşamaların katı bir sırayla ilerlediğini ve farklı başlangıç hücre tipleri ile farklı protokoller için aynı olduğunu gösterdi.
Önemli bir açıklama: bu yol, embriyonik gelişimin basitçe tersine çevrilmesi değildir. Bazı adımlar gerçekten de ters sırayla ilerler, ancak diğer hücreler geç aşamalara kadar kimliklerini inatla korur. Sürecin düşük verimliliğini açıklayan da tam olarak bu kaderini değiştirme "isteksizliği"dir.
Artık araştırmacıların belirli bir aşamadaki hücreleri ayırmasına ve her anda tam olarak ne olup bittiğini incelemesine olanak tanıyan bir araç var. Plath ve meslektaşları, yöntemi ara popülasyonları izole etmek ve hücrelerin çoğunun dönüşümü tamamlamasını engelleyen moleküler "frenleri" bulmak için kullanmayı planlıyor.
Çalışma, California Rejeneratif Tıp Enstitüsü ve UCLA Kök Hücre Merkezi'nin desteğiyle gerçekleştirildi. Veriler Cell dergisinde yayımlandı; bunlar ön sonuçlar değil, ayrıntılı bir zamansal analiz içeren tam kapsamlı bir araştırmadır.
Yeniden programlamanın sırasını anlamak, iPSC'lerin daha kontrollü bir şekilde elde edilmesinin yolunu açıyor. Nadir hücrelerin kendi kendine istenen duruma ulaşmasını beklemek yerine, belirli aşamalara müdahale edilebilecek ve verim artırılabilecek.
Nihayetinde bu, hastaya özgü kök hücrelerin hastalıkların modellenmesi ve belki de replasman tedavisi için güvenilir bir kaynak hâline gelmesini yaklaştırıyor.

