Ziemia znajduje się pod nieustannym ostrzałem. Wiatr słoneczny – strumień naładowanych cząstek – bez przerwy atakuje naszą planetę z prędkością setek kilometrów na sekundę. Ratunkiem jest pole magnetyczne, niewidzialna tarcza, która przyjmuje na siebie te uderzenia. Co jednak się dzieje, gdy aktywność Słońca gwałtownie wzrasta? Globalne burze geomagnetyczne potrafią w mgnieniu oka unieruchomić nawigację satelitarną, zakłócić łączność radiową i przeciążyć naziemne sieci energetyczne.
Dotychczas naukowcy badali to starcie jedynie lokalnie, wysyłając sondy w konkretne punkty w przestrzeni. Widzieliśmy tylko fragmenty tej układanki. Czy możliwe jest ujrzenie całego obrazu naraz?
Właśnie to zadanie ma zrealizować misja SMILE (Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer) – wspólny projekt Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) oraz Chińskiej Akademii Nauk (CAS). To rzadki przykład zakrojonego na szeroką skalę partnerstwa technologicznego w obecnej sytuacji geopolitycznej. Urządzenie ma zostać wyniesione z kosmodromu w Kourou za pomocą europejskiej rakiety Ariane 6. Jego celem jest wejście na wydłużoną orbitę polarną, skąd roztoczy się bezprecedensowy widok na granice ziemskiej magnetosfery.
Wyjątkowość misji tkwi w jej instrumentach badawczych. SMILE został wyposażony w teleskop miękkiego promieniowania rentgenowskiego (SXI). Gdy wiatr słoneczny zderza się z obojętnymi atomami w egzosferze Ziemi, dochodzi do wymiany ładunków, co generuje promieniowanie rentgenowskie. Satelita zarejestruje ten proces, tworząc de facto pierwszą w historii ciągłą transmisję wideo z oddziaływania plazmy słonecznej z tarczą magnetyczną naszej planety.
Dlaczego powinno to interesować zwykłego człowieka, niezwiązanego z astrofizyką?
Współczesne społeczeństwo jest silnie uzależnione od mikroelektroniki i stabilności systemów energetycznych. Dane pozyskane przez SMILE pomogą skalibrować modele prognozujące pogodę kosmiczną. Precyzyjna prognoza umożliwi operatorom łączności, liniom lotniczym oraz firmom energetycznym podjęcie zawczasu działań ochronnych. Zmniejsza to ryzyko rozległych blackoutów i wydłuża żywotność satelitów orbitalnych, od których zależy codzienne działanie internetu czy bankowości.
Misja SMILE nie tylko poszerza naszą wiedzę o bliskiej przestrzeni kosmicznej. Kładzie ona fundamenty pod stworzenie globalnego systemu monitorowania zagrożeń z kosmosu, czyniąc infrastrukturę technologiczną ludzkości bardziej odporną na kaprysy naszej gwiazdy.
