De aarde ligt constant onder vuur. De zonnewind — een stroom geladen deeltjes — bestookt onze planeet onophoudelijk met een snelheid van honderden kilometers per seconde. Ons magnetisch veld, een onzichtbaar schild dat deze klappen opvangt, is onze redding.
Maar wat gebeurt er als de zonneactiviteit plotseling piekt? Wereldwijde geomagnetische stormen kunnen in een oogwenk satellietnavigatie uitschakelen, radioverbindingen verstoren en elektriciteitsnetten op de grond overbelasten.
Tot nu toe bestudeerden wetenschappers deze confrontatie slechts lokaal door sondes naar specifieke punten in de ruimte te sturen. We zagen daardoor slechts fragmenten van de puzzel. Is het mogelijk om het volledige plaatje in beeld te krijgen?
Dat is precies de uitdaging van de SMILE-missie (Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer), een gezamenlijk project van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) en de Chinese Academie van Wetenschappen (CAS). In het huidige geopolitieke klimaat is dit een zeldzaam voorbeeld van een grootschalige technologische samenwerking.
Het toestel zal naar verwachting vanaf de lanceerbasis in Kourou worden gelanceerd met een Europese Ariane 6-raket. Het doel is om een langgerekte polaire baan te bereiken, vanwaar een ongekend zicht op de grenzen van de magnetosfeer van de aarde mogelijk is.
Het unieke van de missie schuilt in de gebruikte instrumenten. SMILE is uitgerust met een Soft X-ray Imager (SXI), een telescoop voor zachte röntgenstraling.
Wanneer de zonnewind botst met neutrale atomen in de exosfeer van de aarde, vindt er een uitwisseling van lading plaats die röntgenstraling veroorzaakt. De satelliet zal dit proces vastleggen en daarmee feitelijk de eerste continue videobeelden ooit maken van de interactie tussen zonneplasma en het magnetische schild van onze planeet.
Waarom is dit van belang voor de gewone burger die ver van de astrofysica afstaat?
Onze samenleving is in hoge mate afhankelijk van micro-elektronica en de stabiliteit van onze energienetwerken. De gegevens van SMILE zullen helpen bij het kalibreren van voorspellingsmodellen voor het ruimteweer.
Een nauwkeurige voorspelling stelt telecomproviders, luchtvaartmaatschappijen en energiebedrijven in staat om tijdig beschermende maatregelen te nemen. Dit vermindert het risico op grootschalige black-outs en verlengt de levensduur van satellieten, waarvan onze dagelijkse toegang tot internet en bankdiensten afhankelijk is.
De SMILE-missie vergroot niet alleen onze kennis van de nabije ruimte. Het legt de basis voor een mondiaal monitoringsysteem voor ruimtedreigingen, waardoor de technologische infrastructuur van de mensheid weerbaarder wordt tegen de grillen van onze ster.
