Europese misdaaddrama's hebben de neiging om Hollywood te imiteren allang achter zich gelaten, en de nieuwe Nederlandse Netflix-serie 'Amsterdam Empire' is daar het sluitende bewijs van. Dit is geen kost voor wie op zoek is naar goedkope actie en eindeloze vuurgevechten.
We hebben hier te maken met een productie van een heel ander kaliber. Het verhaal is compact en broeierig, en laat een langdurige, intense nasmaak achter die doet denken aan een hoogwaardige, jarenlang gerijpte donkere rum.
Bij de eerste slok smaakt het scherp en onwennig, maar wie de tijd neemt om te proeven, ontdekt al snel de verborgen nuances die naar boven komen.
De kern van het verhaal draait om de schaduwzijde van de beroemde Amsterdamse cannabiscultuur. Koester echter geen valse hoop: dit is geen vertelling over kleine dealers op straat.
Jack van Doorn, op magnifieke en angstaanjagend koelbloedige wijze vertolkt door Jacob Derwig, is een ware patriarch. Hij stampte 'The Jackal' uit de grond, een gigantisch netwerk van coffeeshops dat balanceert op de dunne lijn tussen een legaal front en een gitzwarte, criminele achterkant.
Het verkopen van softdrugs is in Nederland immers toegestaan, maar het op industriële schaal kweken ervan is nog altijd een zwaar misdrijf.
De spanning komt uit een hoek waar men die het minst verwacht. Jacks imperium wordt namelijk niet door de concurrentie of de politie ondermijnd.
Het wordt methodisch en met een ijzige woede gesloopt door zijn eigen vrouw Betty, een rol die wordt neergezet door Famke Janssen.
Voor Famke Janssen was dit project een persoonlijke uitdaging en wellicht zelfs het beste werk uit haar carrière. Het voormalige fotomodel en de iconische 'Bond-girl' acteert voor het eerst in veertig jaar weer in haar moedertaal, het Nederlands.
Dat contrast werkt betoverend. Haar Betty is een excentrieke, nukkige voormalige popdiva in provocerende outfits, die door haar man aan de kant is gezet voor een jonge minnares.
Achter het masker van de gekwetste vrouw schuilt echter een briljant tacticus. Janssen, die ook als producent bij de serie betrokken is, herschreef persoonlijk delen van het script om platte clichés te vermijden.
Ze slaagde erin een personage neer te zetten dat zelden op het scherm te zien is: een vrouw wier destructieve agressie niet voortkomt uit louter boosheid, maar uit de diepe, bloedende pijn van verraad.
De strijd tussen man en vrouw ontaardt in een geraffineerd schaakspel, waarbij corrupte aandeelhouders, criminele leveranciers en zelfs hun eigen kinderen als pionnen dienen.
Regisseur Jonas Govaerts laat het glimmende, in neon gedoopte Amsterdam meesterlijk botsen met de grauwe, ijskoude buitenwijken. De dialogen zijn vlijmscherp en wars van vals drama, terwijl de humor soms grenst aan het ronduit cynische.
Kan een systeem standhouden wanneer het wordt aangevallen door iemand die elke verborgen naad kent? De serie waagt zich niet aan moralisme.
In plaats daarvan wordt de kijker uitgenodigd om te zien hoe naasten elkaars gevaarlijkste vijanden worden, bereid om alles wat in decennia is opgebouwd tot de grond toe af te branden.
Dit is een intelligente, esthetisch onberispelijke film die aanzet tot nadenken over de aard van macht en de kwetsbaarheid van menselijke banden.
Geniale cast: charisma in elk shot.
Famke Janssen — Betty Jonkers.
Famke Janssen, bij miljoenen bekend door haar rollen als Jean Grey in 'X-Men' en Miss Moneypenny in 'GoldenEye', keert na jaren in Hollywood terug naar haar vaderland.
Dit is haar eerste rol in de Nederlandse taal, en ze vertolkt deze met een ontzagwekkende kracht.
Janssen acteert niet alleen; ze is ook uitvoerend producent van de serie, wat getuigt van haar diepe betrokkenheid bij het project.
Haar Betty is niet zomaar een 'bedrogen echtgenote', maar een slimme, gevaarlijke en charismatische vrouw die bereid is de hele wereld in lichterlaaie te zetten voor rechtvaardigheid (of wraak).
