Europejskie dramaty kryminalne już dawno przestały naśladować Hollywood, a holenderska nowość od Netfliksa „Imperium Amsterdamu” jest tego najlepszym dowodem. To propozycja nie dla tych, którzy szukają taniej dynamiki i niekończących się strzelanin. Mamy do czynienia z produktem zupełnie innego rodzaju. Jest gęsty, zawiesisty i pozostawia po sobie długi, palący posmak, przypominający wysokiej klasy ciemny rum o wieloletniej dojrzałości. Z pierwszym łykiem wydaje się ostry i nietypowy, lecz wystarczy go zakosztować, by na powierzchnię wypłynęły ukryte półtony.
W centrum fabuły leży ciemna strona słynnej amsterdamskiej kultury cannabis. Nie warto jednak ulegać złudzeniom: to nie jest opowieść o drobnych handlarzach. Jack van Dorn, w znakomitej i przerażająco chłodnej kreacji Jacoba Derwiga, to prawdziwy patriarcha. Stworzył on „Szakala”, gigantyczną sieć coffee shopów balansującą na styku legalnej fasady i całkowicie mrocznego, przestępczego zaplecza. O ile bowiem w Holandii można sprzedawać miękkie narkotyki, o tyle ich uprawa na skalę przemysłową wciąż pozostaje ciężkim przestępstwem.
Intryga wybucha tam, gdzie nikt się jej nie spodziewa. Imperium Jacka nie zaczynają burzyć konkurenci ani policja. Metodycznie i z lodowatą furią niszczy je jego własna żona Betty, w którą wcieliła się Famke Janssen.
Dla Famke Janssen projekt ten stał się osobistym wyzwaniem i prawdopodobnie najlepszą kreacją w jej dotychczasowej karierze. Była modelka i kultowa „dziewczyna Bonda” po raz pierwszy od czterech dekad wystąpiła w swoim ojczystym języku niderlandzkim. Ten kontrast jest zniewalający. Jej Betty to ekscentryczna, kapryśna była gwiazda pop w wyzywających kreacjach, którą mąż postanowił skreślić na rzecz młodej kochanki. Pod maską skrzywdzonej kobiety kryje się jednak genialny taktyk. Janssen, pełniąc rolę producentki serialu, osobiście przeredagowała scenariusz, żądając od autorów usunięcia płaskich szablonów. Udało jej się stworzyć rzadki na ekranie typ postaci: kobietę, której niszczycielska agresja rodzi się nie tylko z gniewu, lecz z głębokiego, krwawiącego bólu po zdradzie.
Starcie między małżonkami zmienia się w wyrafinowaną partię szachów, w której figurami są skorumpowani udziałowcy, kryminalni dostawcy i ich własne dzieci. Reżyser Jonas Govaerts po mistrzowsku konfrontuje lśniący, neonowy Amsterdam z jego brudnymi i lodowatymi obrzeżami. Dialogi są tutaj cięte, pozbawione sztucznego dramatyzmu, a humor momentami ociera się o jawny cynizm.
Czy system jest w stanie przetrwać, gdy atakuje go osoba znająca każdy jego ukryty szew? Serial nie bawi się w moralizatorstwo. Proponuje widzowi obserwację tego, jak najbliżsi stają się najbardziej niebezpiecznymi wrogami, gotowymi spalić do cna wszystko, co budowali przez dziesięciolecia. To mądre, estetycznie nienaganne kino, które zmusza do refleksji nad naturą władzy i kruchością ludzkich więzi.
Genialna obsada: Charyzma w każdym kadrze
Famke Janssen — Betty Jonkers
Famke Janssen, znana milionom z ról Jean Grey w serii „X-Men” oraz panny Moneypenny w „GoldenEye”, powraca do ojczyzny po wielu latach spędzonych w Hollywood.
To jej pierwsza rola w języku niderlandzkim, którą kreuje z porażającą siłą.
Janssen nie tylko gra – jest producentką wykonawczą serialu, co dowodzi jej głębokiego zaangażowania w ten projekt.
Jej Betty to nie jest po prostu „zraniona żona”. To inteligentna, groźna i charyzmatyczna kobieta, gotowa podpalić cały świat w imię sprawiedliwości (lub zemsty).
