Wanneer publiek geld via de gebruikelijke kanalen stroomt, raakt het gemakkelijk zoek in een doolhof van instanties en tussenpersonen. De Filipijnen hebben besloten deze keten te doorbreken: het land is het eerste ter wereld dat de nationale begroting volledig naar de blockchain heeft overgezet.
6,793 biljoen peso — dat is de omvang van de Algemene Begroting voor 2026. Voortaan staat elke peso geregistreerd in een onveranderlijk digitaal grootboek. DICT-secretaris Henry Aguda stelde dat het gaat om een "permanent digitaal betalingsbewijs dat onmogelijk vervalst kan worden". Het initiatief heeft de naam Digital Bayanihan Chain gekregen en is zonder kosten voor de begroting uitgevoerd dankzij een subsidie van de private sector.
Blockchain dient hier niet slechts als technologie, maar als een middel dat de essentie van het vertrouwen in overheidsfinanciën transformeert. Voorheen was de controle op de bestedingen afhankelijk van accountants en politieke bereidheid. Nu kan iedere burger, journalist of activist het pad van het geld volgen van de toewijzing tot aan de eindontvanger, zelfs tientallen jaren later.
Voor de belastingbetaler is dit meer dan een verzameling cijfers op een scherm. Doordat de begroting openbaar en onwijzigbaar is, wordt de ruimte voor corruptie ingeperkt: manipulaties zijn technisch gezien uitgesloten. Tegelijkertijd neemt de zekerheid toe dat gelden ook echt terechtkomen bij de gestelde doelen, zoals wegen, scholen en de zorg.
Overigens lost de technologie op zichzelf niet alle problemen op. Het legt enkel de feiten vast. Hoe deze gegevens worden geïnterpreteerd, is een taak voor het maatschappelijk middenveld en de vrije pers. Bovendien is de DICT van plan blockchain ook in te zetten voor andere overheidsdiensten, van vergunningen tot sociale toeslagen.
In een wereld waar geld steeds vaker alleen nog digitaal bestaat, laten de Filipijnen zien dat transparantie geen loze belofte is, maar een technische realiteit. De vraag die rest, is hoe de burgers zelf dit instrument zullen gaan benutten.
