Tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC 2026) diễn ra ở Thượng Hải, các nhà phát triển Trung Quốc đã trình diễn những linh kiện mà từ đó trong tương lai sẽ lắp ráp thành các android hoàn chỉnh. Hiện nay, ngành công nghiệp này thực sự đã "phân rã con người thành từng bộ phận": có công ty sản xuất da siêu thực, có công ty chế tạo bộ truyền động servo phức tạp cho khuôn mặt, còn những công ty khác thì sản xuất thân cơ khí và hệ thống điều khiển.
Giới hạn của chủ nghĩa hiện thực và rào cản sinh học
Việc theo đuổi chủ nghĩa hiện thực đến mức siêu thực đôi khi dẫn đến những tình huống kỳ lạ. Mới đây, một công ty Trung Quốc đã phải cắt lớp vỏ silicon khỏi người máy hình người của mình ngay trên sóng trực tiếp. Khán giả trong hội trường khăng khăng rằng có một người thật bị giấu bên trong, vì vậy các kỹ sư đã phải mở vỏ để chứng minh cấu trúc khung kim loại và bộ truyền động servo.
Tuy nhiên, chủ nghĩa hiện thực tuyệt đối cũng có những giới hạn riêng. Khi một con búp bê cơ khí bắt đầu chớp mắt hoặc chuyển ánh nhìn, điều này thường gây ra cảm giác khó chịu bản năng cho con người (trong lĩnh vực robot học, đây được gọi là "hiệu ứng thung lũng kỳ lạ"). Các nhà thần kinh học giải thích điều này bằng các cơ chế tiến hóa: não bộ con người được lập trình để đọc các biểu cảm vi mô trên khuôn mặt. Nó có thể phân biệt một android với một người sống chỉ trong tích tắc, ngay cả trước khi chúng ta kịp nhận ra. Não bộ ngay lập tức ghi nhận những sai sót nhỏ nhất trong chuyển động cơ mặt, nhịp điệu chớp mắt không tự nhiên hoặc sự chậm trễ trong phản ứng.
Điều khiển bằng ý nghĩ không dây
Song song với sự phát triển của các lớp vỏ ngoài, hệ thống điều khiển cũng đang được cải thiện. Tại triển lãm, nhiều bộ phận giả sinh học và nền tảng được giới thiệu có thể điều khiển hoàn toàn bằng ý nghĩ, không cần dây nối hay cần điều khiển. Người vận hành sử dụng giao diện thần kinh không xâm lấn (ví dụ, sản phẩm của công ty BrainCo). Các cảm biến đọc xung điện từ vỏ não và tín hiệu cơ bắp, sau đó truyền đến máy. Kết quả là robot lặp lại các chuyển động mà con người chỉ vừa nghĩ đến một cách đồng bộ và không có độ trễ.
Phương pháp tiếp cận của Nhật Bản: Đồng cảm đồng bộ
Trong khi một số kỹ sư tập trung vào cơ khí, các nhà phát triển Nhật Bản lại chú trọng vào sự đồng cảm và giao tiếp tâm lý. Nhà phát minh nổi tiếng người Nhật Hiroshi Ishiguro (người tạo ra loạt robot sinh đôi Geminoid) đã phát triển các thuật toán cho phép android cười đồng bộ với con người. Máy sử dụng camera để đọc biểu cảm khuôn mặt của người đối thoại và phản chiếu chúng ngay lập tức. Công nghệ đồng bộ hóa cảm xúc này được sử dụng để làm cho tương tác với máy trở nên tự nhiên và thoải mái hơn.
Địa chính trị và các tiêu chuẩn mới
Trung Quốc hiện kiểm soát khoảng 85% thị trường robot hình người toàn cầu, điều này đã dẫn đến phản ứng quốc tế đầu tiên. Ngay sau khi triển lãm WAIC 2026 kết thúc, Hoa Kỳ đã áp đặt lệnh cấm nhập khẩu robot hình người và chó robot của Trung Quốc, với lý do lo ngại về rủi ro truy cập từ xa vào các cảm biến và hệ thống giám sát.
Cùng thời điểm đó, tại Trung Quốc, các quy định dành cho người bạn đồng hành AI cũng bắt đầu có hiệu lực. Theo quy định mới, hệ thống có trách nhiệm nhận diện khủng hoảng cảm xúc của người dùng, yêu cầu sự đồng ý rõ ràng khi sao chép khuôn mặt và giọng nói của người khác, cũng như tự động nhắc nhở người dùng rằng họ đang giao tiếp với một cỗ máy nếu cuộc đối thoại liên tục kéo dài hơn hai giờ.
