Bạn đã xem bộ phim "About My Father" chưa? Có một chi tiết đáng kinh ngạc: nữ diễn viên thủ vai cô dâu năm nay đã 49 tuổi. Trong phim, tuổi tác của cô không hề được nhắc đến — cô ấy chỉ đơn giản là đi lấy chồng, thế thôi. Người mẹ trên màn ảnh của cô đã 66 tuổi, và bà cũng không phải kiểu "bà nội trợ chuyên làm bánh", mà là một người phụ nữ tràn đầy sức sống với cuộc đời riêng của mình.
Trong loạt phim "Palm Royale", nữ diễn viên Kristen Wiig, người đã ngoài 50 tuổi, vào vai một phụ nữ trẻ đầy tham vọng đang nỗ lực thâm nhập giới thượng lưu. Và chẳng ai phải ngạc nhiên thốt lên: "Cái gì? Cô ấy đã 50 tuổi rồi sao!" Điều đó đơn giản được chấp nhận như một lẽ đương nhiên.
Nếu bạn đưa một kịch bản như vậy cho một nhà sản xuất vào những năm 1990, nó chắc chắn đã bị gạt đi ngay lập tức. Những lời nhận xét sẽ là "không đúng", "không thuyết phục" hay "khán giả sẽ không tin đâu". Nhưng ngày nay, họ tin. Và đó chính là một cuộc cách mạng thực sự đã diễn ra trong điện ảnh ngay trước mắt chúng ta.
Thời kỳ mà tuổi 30 là một bản án
Trong điện ảnh Hollywood cổ điển — từ những năm 1930 đến 1970 — tuổi tác của phụ nữ bị quy định cực kỳ khắt khe. Trước 25 tuổi là cô dâu, là đối tượng được khao khát, là nhân vật chính. Sau 25 tuổi là giai đoạn "bên kia sườn dốc". Sau tuổi 30, người phụ nữ trở thành "bà cô già", bà dì, người mẹ, hay thậm chí là một nhân vật phản diện.
Thêm vào đó, hệ thống studio còn thường xuyên nói dối về tuổi tác của các nữ diễn viên. Doris Day đã đóng vai những cô gái ngây thơ cho đến tận năm 35 tuổi, Hedy Lamarr vào vai cô gái 19 tuổi trong "Samson and Delilah" khi đã 37, và tuổi của nhiều ngôi sao trong hợp đồng thường bị hạ thấp xuống từ 5 đến 10 năm.
Cốt truyện thời đó rất đơn giản: bi kịch lớn nhất của người phụ nữ là phải tìm được chồng. Nếu đến cuối phim cô ấy vẫn chưa kết hôn, đó được xem là một cái kết bi thảm. Hãy nhớ lại những bộ phim hài kinh điển thập niên 1950–60: mọi mâu thuẫn đều xoay quanh việc "liệu cô ấy có tìm được chồng hay không".
Sự rạn nứt đầu tiên: Thập niên 1970–1990
Mọi thứ bắt đầu thay đổi cùng với làn sóng nữ quyền thứ hai. Vào những năm 1970, trên màn ảnh xuất hiện những người phụ nữ đi làm, sống độc lập và không vội vã lấy chồng. Diane Keaton trong "Annie Hall" (1977) ở tuổi 31 không phải là một "bà cô già" mà là một nhân vật phức tạp, luôn trăn trở tìm kiếm bản thân. Đó là một điều mới mẻ và vô cùng táo bạo.
Nhưng bước ngoặt thực sự đã đến vào những năm 1990. Loạt phim "Sex and the City" (1998) đã trở thành một cơn địa chấn văn hóa. Carrie Bradshaw, Samantha, Charlotte và Miranda — tất cả đều ngoài 30 tuổi, và không ai trong số họ là "bà cô già" theo quan niệm cũ. Họ là những người phụ nữ có cuộc sống trọn vẹn: sự nghiệp, tình bạn, tình dục và những chuyến du lịch. Hôn nhân không còn là thước đo duy nhất cho hạnh phúc nữa.
Bộ phim "Nhật ký tiểu thư Jones" (2001) chính là tiếng thở hắt cuối cùng của những định kiến lỗi thời: khi Renée Zellweger ở tuổi 32 vào vai một nhân vật hoảng loạn chỉ vì mình "chưa kết hôn".
Cuộc cách mạng thập niên 2010: Tuổi tác chỉ còn là con số
Vào những năm 2010, một sự chuyển dịch thực sự đã diễn ra. Loạt phim "Girls" (2012) cho thấy những phụ nữ ngoài 25 không phải là những người "đang săn chồng", mà là những con người bối rối, hài hước và sống động, đang nỗ lực thấu hiểu chính mình. Còn bộ phim hài "This Is 40" (2012) với sự góp mặt của Paul Rudd và Leslie Mann đã khẳng định thẳng thắn: 40 không phải là kết thúc, mà là sự tiếp nối.
Sau đó là sự xuất hiện của "Fleabag", "Killing Eve" hay "Big Little Lies". Phụ nữ ở tuổi 40, 50, 60 không còn chỉ đóng vai "mẹ của nhân vật chính" hay "bà nội". Họ đã trở thành những nhân vật trung tâm — với những đam mê, sai lầm, khao khát và cả những mối tình riêng.
Thập niên 2020: Tuổi 49 là tuổi 29 mới
Và giờ đây, chúng ta đang chứng kiến những gì đã thấy trong "About My Father" và "Palm Royale". Ngày nay, một nữ diễn viên 49 tuổi có thể đóng vai cô dâu mà không hề gây ra bất kỳ sự nghi ngại nào. Jennifer Lopez ở tuổi ngoài 50 đã vào vai một ngôi sao nhạc pop đi lấy chồng trong "Marry Me" (2022) và "Shotgun Wedding" (2023). Sandra Oh ở tuổi 47 trở thành ngôi sao của bộ phim giật gân "Killing Eve". Dương Tử Quỳnh ở tuổi 60 đã giành giải Oscar cho vai diễn trong "Everything Everywhere All at Once" — nơi bà không chỉ là một nữ anh hùng hành động, mà còn là một người phụ nữ với những lãng mạn, nuối tiếc và yêu thương.
Hình ảnh những người mẹ cũng đã thay đổi. Nếu như ở thập niên 1990, mẹ của cô dâu nhất định phải là người "nấu súp và lo lắng", thì ngày nay đó là một người phụ nữ có cuộc sống riêng, sự nghiệp và có thể là một mối tình mới. Tuổi 66 không còn là "tuổi già xế bóng" mà là một cuộc sống năng động và đầy thú vị.
Điều này nói lên gì về chúng ta?
Những gì chúng ta thấy trên màn ảnh ngày nay chính là phản chiếu của những thay đổi thực tế trong xã hội. Phụ nữ kết hôn muộn hơn (độ tuổi kết hôn lần đầu trung bình ở các nước phát triển đã tăng từ 22–24 tuổi vào những năm 1960 lên 28–32 tuổi hiện nay). Phụ nữ sinh con muộn hơn. Phụ nữ sống thọ hơn và năng động hơn. Phụ nữ đã thôi không còn định nghĩa bản thân chỉ qua hôn nhân và thiên chức làm mẹ.
Và nếu ngày nay, ở tuổi 30, 40, 50 hay 60, bạn cảm thấy cuộc sống của mình có gì đó "không ổn" hay "chuyến tàu đã lỡ" — hãy nhớ rằng chỉ mới 30 năm trước, điện ảnh cũng đã nói với bạn điều tương tự. Và hãy xem nó đã sai lầm đến mức nào.
Tuổi tác không phải là một bản án. Đó chỉ đơn giản là một con số không còn đóng vai trò dẫn dắt cốt truyện nữa. Cốt truyện thực sự chính là những gì bạn đang làm với cuộc đời mình ngay tại thời điểm này.
