Pekin, 14 Mayıs 2026. Çin'in başkentindeki Halk Meclisi Binası'nda gerçekleştirilen ve tüm dünyanın kilitlendiği üst düzey görüşmeler resmen sona erdi. Dünyanın en büyük iki ekonomisine yön veren liderler, iki saati aşkın bir süre boyunca kapalı kapılar ardında kritik bir mesai harcadılar. Küresel piyasalar bu diplomatik temasa ihtiyatlı bir iyimserlik ve hafif bir yükselişle karşılık verirken, masada sağlanan mutabakatın detayları da gün yüzüne çıkmaya başladı.
Zirvenin en somut kazanımı, uzun süredir devam eden ticari gerilimlerde seçici bir yumuşama dönemine girilmesi oldu. Taraflar, gümrük vergileri üzerindeki baskıyı hafifletmek adına stratejik bir uzlaşıya vardılar. Bu kapsamda, özellikle ulusal güvenliği doğrudan tehdit etmeyen ürün gruplarında yaklaşık 30 milyar dolarlık bir ticaret hacmini kapsayan vergilerin düşürülmesi için kapsamlı bir yol haritası üzerinde anlaşıldı.
Hammadde ve teknoloji dengesi konusunda da önemli adımlar atıldı. Pekin yönetimi, Amerikan yüksek teknoloji endüstrisi için vazgeçilmez olan nadir toprak metallerinin tedarik zincirinde istikrarı sağlama sözü verdi. Buna karşılık Washington tarafı, Çin menşeli tüketici ürünlerinin ABD pazarına girişindeki bazı kısıtlamaları esneterek karşılıklı bir denge kurmayı hedefliyor.
Müzakerelerin en dikkat çekici ve kurtarıcı başlığı ise tarım sektörü oldu. Donald Trump, yaklaşan seçim süreci öncesinde kendi seçmen tabanı için hayati önem taşıyan devasa bir alım paketini Pekin'den almayı başardı. Bu hamle, her iki tarafın da ekonomik çıkarlarını koruma arzusunu yansıtıyor.
Tarım anlaşmasının detaylarına bakıldığında şu maddeler öne çıkıyor:
- Çin, 2026 yılı içerisinde en az 25 milyon ton Amerikan soyası satın alacağını teyit etti ve bu hacmin 2028 yılına kadar korunması planlanıyor.
- Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazına (LNG) uygulanan yüzde 15'lik gümrük vergisinin kademeli olarak kaldırılması gündeme alındı.
- Amerikan sığır eti ithalatının artırılması ve Boeing tarafından üretilen sivil uçak siparişlerinin onaylanması pakete dahil edildi.
Zirvenin kurumsal bir yeniliği olarak, sürekli faaliyet gösterecek bir Ticaret Konseyi kurulması kararlaştırıldı. Hükümetler arası düzeyde çalışacak olan bu yeni organ, özellikle tarım ve genel tüketim malları üzerindeki anlaşmazlıkları manuel bir müdahale mekanizmasıyla çözecek. Konseyin temel amacı, 2025 yılında piyasaları sarsan ani ve yıkıcı tarife savaşlarının bir daha yaşanmasını engellemek olacak.
Ancak sağlanan bu ekonomik yumuşamaya rağmen, iki süper güç arasındaki temel ideolojik ve stratejik ayrılıklar varlığını koruyor. Donald Trump'ın görüşme çıkışındaki kısa ve iyimser açıklamasına rağmen, derinlerde yatan kriz başlıkları masada kalmaya devam etti.
Tayvan meselesi, Xi Jinping tarafından en sert ifadelerle kırmızı çizgi olarak tanımlandı. Çinli lider, bu konuyu suyla asla bağdaşmayacak bir ateş olarak nitelendirerek, Washington yönetimini adaya yönelik silah sevkiyatlarını durdurması konusunda açıkça uyardı. Bu durum, jeopolitik gerilimin ekonomik bahardan etkilenmediğini gösteriyor.
Teknoloji alanında da benzer bir soğuk savaş iklimi hakimiyetini sürdürüyor. Gelişmiş yarı iletken çipler ve yapay zeka teknolojilerine yönelik ihracat kısıtlamalarında herhangi bir geri adım atılmadı. Amerika Birleşik Devletleri, bu alanları doğrudan ulusal güvenlik prizmasından görmeye devam ettiği için teknolojik bir erime henüz gerçekleşmiş değil.
Şu anki duruma göre, her iki ülkenin delegasyonları varılan mutabakatların resmi metinlerini ve memorandumlarını hazırlıyor. Donald Trump, Halk Meclisi Binası'ndan ayrıldıktan sonra Pekin'in sembolik mekanlarından Cennet Tapınağı'na geçti. Burada basın mensuplarıyla daha gayri resmi bir ortamda bir araya gelen Trump, Xi Jinping'i muazzam bir lider, Çin'i ise harika bir ülke olarak nitelendirdi.
Diplomatik trafik önümüzdeki günlerde de hız kesmeden devam edecek. Ticaret bakanları düzeyindeki bir sonraki istişare turunun, önümüzdeki 60 gün içerisinde Washington'da gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu görüşmeler, Pekin'de atılan imzaların sahaya nasıl yansıyacağını ve küresel ticaretin yeni rotasını belirleyecek.
