Okinawa Bilim ve Teknoloji Enstitüsü laboratuvarında bilim insanları, ilk kez elmastaki NV merkezlerindeki elektronların kuantum spinlerinin santimetre boyutunda bir nesneyi hareket ettirmesini sağladı. Kuantum kuvvete verilen klasik mekanik yanıt, önceki rekorları sekiz-dokuz mertebe aşan bir kütle üzerinde kaydedildi.
Japonya'daki OIST Quantum Machines Unit'ten profesör Jason Twamley liderliğindeki ekip, karbon çubukla grafit plakaya asılmış azot-vakansiyon merkezleri içeren bir elmas kullandı. Plaka, diyamanyetik etki sayesinde mıknatıs dizisinin üzerinde havada tutuluyordu. 50 miliwatt gücündeki yeşil lazer, elması darbeli olarak aydınlatarak NV merkezlerindeki elektron spinlerini polarize etti ve küçük manyetik dalgalanmalar oluşturdu. Bu dalgalanmalar elması aşağı doğru itti ve interferometre, grafit plakanın yer değiştirmesini pikometre hassasiyetiyle kaydetti. Tüm düzenek yaklaşık 128 miligram ağırlığındaydı ve yer değiştirme yüz nanometreye ulaştı.
Deney, 7 Ekim 2026 tarihinde Science Advances dergisinde yayımlandı. Sonuçlar hakemli yayında doğrulandı ve spinlerin kuantum kuvvetine verilen klasik yanıtı tanımlıyor, süperpozisyonun kendisini değil. NV merkezleri, kuantum durumlarını oda sıcaklığında diğer sistemlerden daha uzun süre korumaya olanak tanıyan uzun kohrerens süresi nedeniyle seçildi.
İbresi görünmez bir alanın etkisiyle dönüp koca bir treni iten minik bir pusula düşünün: her biri küçük bir mıknatıs gibi davranan elektron spinleri topluca makroskopik bir nesneyi hareket ettirdi. Bu yalnızca sinyal yükseltme değil — kuantum etkisinin, yerçekiminin de fark edilir hale geldiği bir rejimde doğrudan ortaya çıkışıdır.
Bu başarı, makroskopik süperpozisyon oluşturmanın ve kuantum yerçekimini doğrudan test etmenin yolunu açıyor. Aynı ilkeyle karanlık madde ve kütleçekim dalgalarını aramak için aşırı hassas sensörler inşa edilebilir. Bilim insanları, kuantum etkilerinin yerçekimi etkileriyle karşılaştırılabilir hale geleceği rejime yaklaşmak için kütlenin bir mertebe daha artırılması gerektiğini belirtiyor.
Science Advances'te 2026 Ekim tarihinde yayımlanan sonuçlar, kuantum ve klasik dünya arasındaki sınırın santimetreler ölçeğine kaydığını gösteriyor.
