Cząsteczka, która według wszelkich reguł powinna się rozpaść, pozostaje cała. Dwa atomy litu w ultrazimnym gazie są ze sobą związane, choć ich energia przekracza próg dysocjacji — i nie jest to błąd eksperymentu, lecz wynik interferencji kwantowej.
Naukowcy z Uniwersytetu Technicznego Nadrenii-Palatynatu w Kaiserslautern-Landau pod kierownictwem profesora Arthura Widery i przy udziale Alexandra Gutmana po raz pierwszy eksperymentalnie zrealizowali stany związane w kontinuum w zderzeniach ultrazimnych atomów. Ochłodzili atomy 6Li do temperatury poniżej jednego mikrokielwina i za pomocą szybko oscylujących pól magnetycznych koherentnie sprzęgli dwa rezonanse Feshbacha. W punkcie, w którym ścieżki rozpadu interferują destrukcyjnie, cząsteczka przestaje tracić atomy, choć energetycznie rozpad jest dozwolony. Wyniki opublikowano 9 listopada 2026 roku w czasopiśmie Nature Physics.
Zasada jest ta sama co w słuchawkach z aktywną redukcją szumów: dwie fale o tej samej amplitudzie, ale przeciwnej fazie, wzajemnie się wygaszają. Tutaj zamiast fal dźwiękowych mamy kwantowe amplitudy rozpadu przez dwa kanały. Kiedy dokładnie się równoważą, efektywna szybkość rozpadu staje się zerowa, a stan pozostaje zlokalizowany wewnątrz kontinuum rozpraszania.
To nie jest zwykłe potwierdzenie przewidywania Friedricha i Wintgena z 1985 roku. Eksperyment pokazuje, jak można celowo sterować otwartością układów kwantowych na otoczenie. Zamiast walczyć ze stratami, można je obrócić w mechanizm ochronny.
Taki stopień kontroli otwiera drogę do tworzenia stabilniejszych stanów kwantowych dla sensorów, komunikacji kwantowej i obliczeń, w których dekoherencja pozostaje głównym problemem. Opracowana wcześniej przez zespół metoda inżynierii Floqueta pozwala teraz precyzyjnie dostrajać interferencję między rezonansami.
Badanie zrealizowano przy wsparciu Niemieckiej Wspólnoty Badawczej i Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i opublikowano w Nature Physics 9 listopada 2026 roku.
Interferencja kwantowa zamienia oczekiwaną stratę w trwały stan związany.


