Kontrakty finansowe oparte na cenach ziemniaków wzrosły o ponad 700% w ciągu zaledwie kilku tygodni, mimo utrzymującej się w Europie nadpodaży tego warzywa. Za tak gwałtowny skok odpowiadają działania spekulacyjne wywołane dużą zmiennością rynkową związaną z konfliktem zbrojnym z Iranem.
Wskaźnik Wartość
Data rozpoczęcia wzrostów 21 kwietnia 2026
Cena za kwintal (21 kwietnia) ~2,11 EUR
Cena bieżąca 18,50 EUR
Skala wzrostu ~705%
Warto podkreślić: cena ta wciąż pozostaje na bardzo niskim poziomie w porównaniu do notowań rynkowych ziemniaków z ostatnich dwóch lat. Wzrost notowań finansowych następuje w czasie dotkliwej nadprodukcji ziemniaków w Europie:
- Po okresie niedoborów i wysokich cen w poprzednich sezonach rolnicy w Belgii, Holandii, Francji i Niemczech znacznie powiększyli obszar upraw
- Sprzyjające warunki pogodowe zaowocowały rekordowymi zbiorami, co doprowadziło do powstania ogromnej nadwyżki na rynku europejskim
- Przetwórcy oraz eksporterzy nie byli w stanie wchłonąć tak dużej podaży, co przełożyło się na drastyczny spadek cen skupu
- Ziemniaki gorszej jakości, przeznaczone na paszę dla zwierząt lub do celów przemysłowych, były sprzedawane po skrajnie niskich, a niekiedy wręcz ujemnych cenach
Wpływ wojny z Iranem
Konflikt na Bliskim Wschodzie znacznie utrudnił eksport kluczowych substancji chemicznych i minerałów niezbędnych dla rolnictwa przemysłowego, co wzbudziło powszechne obawy o globalne bezpieczeństwo żywnościowe. Ziemniak jest rośliną o dużych wymaganiach pokarmowych. Deficyt dostępnych nawozów bezpośrednio rzutuje na przewidywane plony oraz bieżące wyceny rynkowe.
Niestabilność regionalna. Główne morskie szlaki handlowe stają się coraz bardziej niebezpieczne, co komplikuje logistykę handlu płodami rolnymi. Cieśnina Ormuz została zablokowana. Według danych ONZ około jednej trzeciej światowej produkcji nawozów (mocznik, potas, amoniak i fosforany) transportowano przez zablokowaną obecnie Cieśninę Ormuz.
Wzrost cen nawozów. Ceny surowców do produkcji nawozów gwałtownie wzrosły: mocznik podrożał o około 210 USD za tonę (z poziomu 487 USD do 700 USD za tonę).
W odpowiedzi na rosnące koszty i niepewność inwestorzy rewidują kontrakty terminowe, przestając kierować się wyłącznie obecną sytuacją nadpodaży.
Co to oznacza dla konsumentów. Dla europejskich konsumentów sytuacja ta nie przekłada się obecnie na nagły wzrost kosztów zakupu podstawowego produktu spożywczego. Zmiany kursów kontraktów CFD na ziemniaki odzwierciedlają niepokój rynku, który próbuje oszacować liczne i dalekosiężne skutki gospodarcze wojny z Iranem.
Rynki finansowe mogą gwałtownie reagować na zmienność, prognozy przyszłych zbiorów, ryzyka pogodowe, popyt eksportowy czy potencjalne korekty zapotrzebowania, nawet jeśli bieżące zapasy fizyczne pozostają nadmiarowe.
Opinia ekspertów
Tak wysoka dynamika wzrostu odnotowana na instrumentach finansowych powiązanych z ziemniakami nie oznacza, że warzywo to nagle stało się w Europie drogie. Jest to raczej wyraz zmienności rynku starającego się wycenić przyszłe warunki w obliczu obecnej niestabilności.
Długotrwały konflikt zbrojny mógłby znacząco wpłynąć na plony, biorąc pod uwagę kluczowe znaczenie nawozów w produkcji rolnej.