Op de kwantumprocessor Willow is het team van Google Quantum AI erin geslaagd coördinatiespellen te winnen waarin klassieke strategieën beperkt zijn tot 88,9 procent, terwijl kwantumstrategieën 98,3 procent bereiken. De resultaten, verkregen zonder enige verbinding tussen de deelnemers, doorbreken de klassieke grenzen en tonen een kwantumvoordeel dat berust op de contextualiteit van metingen.
Het experiment werd uitgevoerd door onderzoekers van Google Quantum AI in de Verenigde Staten op een supergeleidende Willow-processor met tot 105 qubits. Zij realiseerden verschillende taken: het spel 'magisch vierkant' met twee spelers, het N-spelersspel van Greenberg-Horne-Zeilinger met tot 71 qubits en de taak van de verborgen lineaire functie op een tweedimensionaal rooster met tot 105 qubits. De publicatie verscheen in het tijdschrift Science op 19 november 2026 en werd peer-reviewed.
Contextualiteit betekent dat de uitkomst van een meting van één eigenschap afhangt van welke verenigbare metingen gelijktijdig worden uitgevoerd. Het is alsof het antwoord op de vraag naar de kleur van een appel verandert al naargelang je tegelijkertijd naar zijn vorm vraagt. In de klassieke fysica kunnen eigenschappen vooraf aan objecten worden toegekend, maar in de kwantumwereld is zo'n voorafgaande toekenning onmogelijk zonder tegenstrijdigheden.
In het spel 'magisch vierkant' moeten twee spelers een tabel zodanig invullen dat de sommen van rijen en kolommen overeenkomen met de gegeven waarden. Klassiek is de maximale winst beperkt tot 88,9 procent, maar kwantummetingen op entangled qubitparen maakten het mogelijk 98,3 procent te bereiken. Een aanvullende test op basis van de ongelijkheid van Bell-Kochen-Specker gaf een waarde χ = 5,590 tegen de klassieke grens van 4.
Deze taken dienen als een nieuwe maatstaf voor de beoordeling van kwantumhardware: ze brengen subtiele fouten aan het licht die willekeurige circuittests over het hoofd zien. Het voordeel blijft behouden bij opschaling tot 105 qubits, wat de weg opent naar verificatie van contextualiteit in echte algoritmen.
De resultaten zijn gepubliceerd in Science op 19 november 2026 en bevestigen dat contextualiteit werkt in systemen met meerdere qubits. Ze geven fysici en ingenieurs een nauwkeurig instrument om processors te vergelijken zonder een beroep te doen op klassieke supercomputers.
Kwantumprocessors kunnen nu worden getest volgens de wetten van de kwantummechanica zelf, en niet volgens de snelheid waarmee ze de klassieke wereld voorbijstreven.


