Begin mei 2026 bereikten archeologen in de Egyptische Fajoem-oase een moment waar ze al decennia op wachtten. Op een terrein nabij de piramide van Amenemhat III, in het hart van het vermoedelijke oude complex, kwam onder een laag zand een massieve megalitische muur tevoorschijn. Deze enorme blokken vormen het eerste werkelijke fysieke contact met een bouwwerk dat door antieke auteurs werd beschouwd als een van de meest grandioze creaties van de mensheid: het legendarische Labyrint van Hawara.
Here it is folks - THE VERY FIRST VIEW of the ACTUAL Labyrinth of Egypt!!!!!!! Mission Hawara is on! We're witnessing the very beginning of the project that will recover our real history. Tim Akers, who carried out the most advanced subterranean scans of the structure, described
Herodotus beschreef het in de 5e eeuw v.Chr. als een structuur die zelfs de piramides overtrof: duizenden vertrekken, complexe gangenstelsels, zalen op verschillende niveaus, tempels voor alle Egyptische goden, en standbeelden en kunstwerken die "onmogelijk in woorden te beschrijven zijn". Voor veel onderzoekers was dit niet louter een koninklijke graftombe, maar iets veel groters: een bewaarplaats voor kennis, een soort antiek archief of een "hal der archieven" waar sporen van een ver verleden bewaard zouden kunnen zijn gebleven.
Eeuwenlang bleef het Labyrint verborgen onder het zand en het grondwater. Opgravingen in de 19e eeuw, waaronder het werk van Flinders Petrie, legden hoofdzakelijk bakstenen constructies uit een latere periode bloot. Het moderne hoofdstuk begon in de jaren 2000. Tussen 2007 en 2009 voerden de Belgische Mataha-expeditie onder leiding van Louis de Cordier en een Pools-Egyptisch team georadar- en elektromagnetisch onderzoek uit. De resultaten wezen op uitgebreide ondergrondse structuren, schachten en een complex met meerdere verdiepingen onder de piramide. Echter, een kanaal dat al in 1820 was aangelegd en het stijgende grondwater vormden een ernstige bedreiging voor de integriteit van de site.
Aanvullende scans in 2014–2015, waaronder het werk van Timothy Akers, brachten galerijen met vrijstaande objecten en mogelijke opslagruimtes aan het licht. Deze gegevens versterkten het beeld van het complex als een ware bewaarplaats van oude kennis. Tegen 2025–2026 werd door de gezamenlijke inspanningen van de Archaeological Rescue Foundation, de Mataha Foundation en partners een gedetailleerd masterplan opgesteld om het object te redden. Het project kreeg groen licht en de werkzaamheden gingen van start.
En nu is het mei 2026. In de centrale zone van het labyrint stuitte het team op omvangrijk steenwerk. Foto's van de locatie tonen imposante blokken die uit het zand omhoogsteken tegen de achtergrond van de oude piramide. Dit is geen toevallig fundament van een latere constructie; de kenmerken wijzen op een grootschalige en doordachte bouwstijl die tot op de dag van vandaag zijn geheimen bewaart.
De betekenis van deze eerste stappen kan nauwelijks worden overschat. Als het Labyrint inderdaad al is het maar gedeeltelijk bewaard is gebleven, krijgen we de kans om een van de meest raadselachtige monumenten van de antieke wereld van dichtbij te bestuderen. Wat volgt is de drooglegging, zorgvuldige documentatie, nieuwe scans (waaronder de medewerking van Filippo Biondi na zijn werk in Gizeh) en het geleidelijk blootleggen van wat eeuwenlang onder de grond verborgen bleef.
Voorlopig is dit slechts het begin van een lange weg. Maar elke nieuwe steen die uit het zand van Fajoem wordt gehaald, geeft meer gewicht aan de oude legende en herinnert ons eraan hoe diepgaand en veelzijdig de geschiedenis van de Egyptische beschaving is — en wellicht van de beschavingen die daaraan voorafgingen. De volgende fasen beloven nieuwe antwoorden te geven op oude vragen.
