De Amerikaans-Duitse speelfilm van Wes Anderson, «Het Fenicische schema», die in 2025, is niet zomaar een film, maar een zorgvuldig uitgedachte caleidoscoop waarin spionagekomedie, drama en avontuur verweven raken tot een sierlijk, bijna tastbaar patroon. De film verenigt het kenmerkende esthetische perfectionisme van de regisseur met levendige, sprankelende humor.
Het verhaal: Een schaakpartij met absurde regels
Centraal in het verhaal staat de excentrieke en fabelachtig rijke magnaat Anatole «Ja-Ja» Korda, die op het nippertje een zoveelste – inmiddels bijna routine geworden – aanslag overleeft. Maar het echte gevaar schuilt niet in kogels, maar in cijfers. «Het Fenicische schema» is een duivels ingewikkeld plan, bedacht door een schimmige gemeenschap van financiers onder leiding van agent Excalibur. Hun doel is het zakenimperium van Korda van binnenuit ten val te brengen door de prijzen van klinknagels en bouwmaterialen kunstmatig op te drijven. Dat dwingt de magnaat in paniek naar nieuwe financieringsbronnen te zoeken en drijft hem in een sierlijke, maar dodelijke financiële val.
Sterrencast: Cameo's die de show stelen
De cast van de film lijkt op een luxueuze etalage van de wereldcinema. En hoewel veel sterren letterlijk slechts enkele minuten in beeld zijn, doen ze dat zo treffend en grappig dat elke verschijning een miniatuurmeesterwerk wordt:
* Benicio del Toro («The Usual Suspects», «Traffic», «Sicario») als Ja-Ja Korda zelf.
* Mia Threapleton als zijn dochter met onconventionele ideeën.
* Michael Cera («Juno», «Barbie»).
* Richard Ayoade en Riz Ahmed.
* Scarlett Johansson («Lucy», «The Avengers»).
* Tom Hanks («Forrest Gump», «Saving Private Ryan», «The Terminal») — en, o ja, alleen al Tom Hanks met een bal in beeld is goud waard! Het is een geniale grap die iedereen zal doen glimlachen.
* Benedict Cumberbatch («Doctor Strange», «The Imitation Game»).
* Bill Murray («Groundhog Day», «Tootsie», «Charlie's Angels»).
* Rupert Friend («Homeland», «Hitman»).
* Willem Dafoe («Spider-Man», «John Wick», «John Carter»).
* Mathieu Amalric («Quantum of Solace», «Van Gogh»).
* Bryan Cranston («Breaking Bad», «1+1», «Shaun the Sheep», «Why Him?»).
En vele anderen!
Ritme en filosofie: de kunst om wijsheid te horen
De film begint vrij rustig. Maar wat hem redt, is dat de hoofdpersoon zo buiten de gebaande paden denkt dat het een puur genoegen is om zijn fantasie te volgen. Na ongeveer een half uur kijken gebeurt de magie: ofwel raakt de kijker definitief gewend aan Andersons kenmerkende ritme, ofwel komt de dynamiek van het verhaal echt op gang. De acteurs wisselen van locatie, in letterlijke en figuurlijke zin, en de dialogen sprankelen van slimme, ironische concepten.
Het meest treffende voorbeeld, dat de kern raakt:
— En waar is je paspoort?
— Ik woon nergens. Ik heb geen mensenrechten nodig. Het zijn normale mensen die mensenrechten willen, die het staatsburgerschap verleent. Ik niet.
Benicio del Toro, Mia Threapleton, Scarlett Johansson en de overige acteurs-personages wisselen zulke zinnen met gemak uit, waarbij ze diepe filosofische overpeinzingen omvormen tot een vermakelijk, sprankelend woordspel. Je voelt dat de regisseur en de scenarioschrijvers hier echt hun best hebben gedaan en al hun liefde voor details in de tekst hebben gelegd.
Stijl en sfeer: Herkenbaar, maar fris
Het 'Fenicische schema' is een film die op niets anders lijkt. Qua sfeer roept het 'Fenicische schema' op sommige momenten herinneringen op aan 'Kin-dza-dza', en qua uitgekiende stijl doet het denken aan een ander werk van Anderson — 'The Grand Budapest Hotel'. Maar de film voelt toch als een aparte wereld: mooi, vreemd, praatgraag en zeer ironisch. Hier wordt dat esthetische perfectionisme echter gekruid met bijzonder goede, levendige humor. De film ziet er ongelooflijk stijlvol, beheerst en visueel onberispelijk uit.
🌟 Verdict van Gaya: 7.9/10
Deze film is een waar geschenk voor wie emotionele, beeldende en intellectuele cinema waardeert.
Zelfs als je niet meteen aan dit specifieke ritme en genre kunt wennen, is de film het toch waard om hem op zijn minst fragmentarisch op te zetten. Al was het maar om een paar wijze gedachten en grappige concepten te horen die lang in het geheugen blijven hangen. Geloof me, je zult niet onverschillig blijven. Dit is de ideale optie als achtergrond terwijl je het avondeten klaarmaakt. Er is veel dialoog, die rijk is en klinkt als een boeiend, ironisch gesprek tegen een aangename visuele esthetiek. Stel je gewoon in op het tempo en de vertelstijl, en al binnen een half uur zal het 'Fenicische schema' je tijd ruimschoots rechtvaardigen. Geniet van de wijze gedachten!
Stel je in op een rustig tempo en geef de film minstens een half uur. Daarna kunnen zowel Korda met zijn dochter als de sterrenoptredens en de grappige gedachten je meeslepen, gedachten waarvoor je de film soms wilt stopzetten om een repliek opnieuw te beluisteren.
