Op 1 juli 2026 loopt de overgangsperiode in de Europese Unie af: tijdelijke vergunningen van nationale toezichthouders komen te vervallen en zonder een pan-Europese CASP-licentie is het niet langer toegestaan om diensten aan EU-klanten aan te bieden. Volgens cijfers van medio juni heeft meer dan 80% van de cryptobedrijven in de regio nog geen goedkeuring gekregen — een percentage dat vragen oproept, niet zozeer over het papierwerk, maar over de miljarden euro’s die op de rekeningen van deze platforms staan.
Met MiCA — de Markets in Crypto-Assets Regulation — worden voor het eerst uniforme regels voor het hele blok geïntroduceerd, variërend van eisen voor de bewaring van activa en de openbaarmaking van belangenverstrengeling tot kapitaalvereisten en risicobeheer. Oude nationale registraties waarmee men 'onder de radar' kon opereren, bieden geen soelaas meer. Bedrijven moeten voortaan fysiek aanwezig zijn in de EU, beschikken over gescreende bestuurders en werken met gedetailleerde rapportages en systemen voor consumentenbescherming. Voor kleine en middelgrote spelers betekent dit vaak ofwel enorme kostenstijgingen, ofwel een gedwongen vertrek uit de markt.
Grote platforms anticiperen hier al op: sommigen richten Europese juridische entiteiten op, terwijl anderen hun diensten inperken of gebruikers overzetten naar entiteiten die volledig aan de regels voldoen. Partijen die niet op tijd klaar zijn, lopen het risico dat hun platform alleen nog 'opnames' toestaat of dat zij de toegang tot het Europese publiek volledig verliezen. Gebruikers krijgen hierdoor te maken met een beperkter aanbod aan beurzen, het mogelijk verdwijnen van specifieke tokens en handelsparen, en de noodzaak om zelf te controleren onder welke jurisdictie hun platform voortaan valt.
Achter het streven naar beleggersbescherming schuilt nog een ander effect: marktconsolidatie. Hoge toetredingsdrempels sluiten kleine spelers uit, waardoor de grote partijen een voorsprong krijgen — zij zijn immers degenen die stabiliteit en naleving kunnen garanderen. Het doet denken aan rivierwater dat bij een dam ofwel een zijweg zoekt, ofwel het peil laat stijgen om de hindernis te overbruggen: kapitaal verdwijnt niet, maar vloeit naar plekken waar de regels duidelijker en voorspelbaarder zijn.
Voor de gemiddelde Europese cryptobezitter betekent dit niet alleen nieuwe formaliteiten, maar ook een heroverweging van de gewoonte om 'alles op één beurs te bewaren'. Betrouwbaarheid wordt voortaan niet meer alleen gemeten aan de hand van de reputatie van een platform, maar ook door het bezit van een geldige CASP-licentie en een transparante eigendomsstructuur. Gebruikers die dit niet tijdig controleren, kunnen plotseling ontdekken dat hun activa moeilijk bereikbaar zijn of dat het platform transacties heeft beperkt.
Op de lange termijn zal MiCA de Europese cryptomarkt waarschijnlijk volwassener en aantrekkelijker maken voor institutionele beleggers, al gaat dit ten koste van de diversiteit en een mogelijke uitstroom van activiteiten naar regio's buiten de EU. De kernvraag is inmiddels niet meer wie een licentie zal bemachtigen, maar hoe gebruikers hun gewoonten rondom digitale activa zullen aanpassen aan deze nieuwe werkelijkheid.
