De nieuwe generatie kernenergie is in opkomst dankzij innovatieve reactoren met alternatieve koelsystemen. Deze maken gebruik van opgewerkte uranium-plutoniumbrandstof (MOX) en nemen minder ruimte in beslag dan de traditionele watergekoelde installaties.
Belangrijkste ontwikkelingen
Bij de modernste reactoren ligt de focus op miniaturisering en het gebruik van alternatieve koelmiddelen. Microreactoren met een vermogen van enkele tot tientallen megawatt zijn bij uitstek geschikt voor afgelegen gebieden en industriële locaties waar grote kerncentrales van 1 tot 1,5 GW niet rendabel zijn.
Een andere koers is het elimineren van hoge druk door gebruik te maken van gesmolten fluoridezouten of vloeibare metalen zoals natrium en lood. In 2024 ontving Kairos Power in de VS de eerste vergunning voor de demonstratiereactor Hermes 2 op basis van fluoridezout; China zet in op snelle natriumreactoren, terwijl Rusland een loodgekoelde reactor bouwt die tegen het einde van dit decennium operationeel moet zijn.
Vooruitzichten en uitdagingen
De kernvraag is de industriële opschaling van deze technologieën om een wezenlijke impact te kunnen hebben op de mondiale energiebalans. Hoewel de projecten zich nog in de ontwerp- of vroege bouwfase bevinden, beloven ze een eenvoudiger ontwerp en een grotere flexibiliteit.
Milieuvoordelen
Kernreactoren van de nieuwe generatie zijn over het algemeen milieuvriendelijker dan de traditionele watergekoelde centrales. Ze minimaliseren de hoeveelheid afval, benutten de brandstof beter en verkleinen de risico's voor de leefomgeving.
Deze reactoren werken met een gesloten splijtstofcyclus waarbij MOX-brandstof wordt hergebruikt, wat het mogelijk maakt om verbruikte kernbrandstof te verwerken en minder hoogradioactief afval te produceren — vele malen efficiënter dan bij klassieke systemen. Alternatieve koelmiddelen (fluoridezouten, natrium, lood) sluiten hoge druk uit en voorkomen incidenten zoals de waterstofexplosie bij Fukushima, waardoor de passieve veiligheid toeneemt.
Microreactoren in afgelegen regio's vervangen steenkool of diesel, waarbij de CO2-uitstoot bij een constante basislast het jaar rond drie tot vier keer effectiever wordt teruggedrongen dan bij hernieuwbare energiebronnen.
Beperkingen
De volledige milieuwinst zal pas zichtbaar worden bij toepassing op industriële schaal; vooralsnog bevinden de projecten zich in een beginfase en vereist de afvalverwerking een gespecialiseerde infrastructuur.
