Voor de kust van Long Island toonde de oceaan even haar eigen ritme: de beweging van honderden levende wezens vormde een uniform patroon.
Van bovenaf gezien lijken ze op een onderwatersterrenbeeld. Donkere silhouetten glijden synchroon onder het oppervlak, komen samen, verspreiden zich en voegen zich weer aaneen. Dit is geen chaos, maar de gecoördineerde beweging van een school – een levende geometrie die meestal verborgen blijft voor het menselijk oog.
Op 2 augustus 2026 publiceerde oceaanfotografe en dronepilote Joanna Steidle zeldzame beelden van Amerikaanse adelaarsroggen. Terwijl ze hun bewegingen observeerde, voelde ze hoe haar ademhaling en hartslag leken samen te vallen met de slagen van de onderwater “vleugels”.
Enkele dagen later filmde Joanna nog een enorme groep roggen bij Southampton. Op 12 augustus trokken deze nieuwe beelden de aandacht van wereldwijde media en openden ze opnieuw het gesprek over mariene migratie, de opwarming van het water en technologieën die ons de oceaan op een nieuwe manier laten zien.
Roggenkoorts
Een grote verzameling roggen wordt in het Engels ongebruikelijk aangeduid als een a fever of rays, “roggenkoorts”.
Honderden, soms zelfs duizenden dieren kunnen zich in een school bewegen. De spanwijdte van de borstvinnen van de Amerikaanse adelaarsrog bedraagt vaak ongeveer een meter, en bij grotere exemplaren zelfs circa 1,2 meter. Dankzij deze lange vinnen lijkt hun beweging inderdaad op vliegen.
Adelaarsroggen behoren tot de kraakbeenvissen, net als haaien en andere roggen. Ze kregen hun naam vanwege de twee afgeronde lobben aan de voorkant van hun kop, die lijken op een koeienneus.
Ze voeden zich voornamelijk met bodemdieren zoals weekdieren, oesters, slakken, krabben en andere schaaldieren. Grote platte tandplaten stellen hen in staat harde schelpen te verbrijzelen, het zachte deel eruit te halen en de fragmenten op de bodem achter te laten.
Ondanks de kleine stekel aan de basis van hun staart worden deze roggen niet als agressief beschouwd en gebruiken ze deze doorgaans alleen bij bedreiging.
Reis op zoek naar warm water
Amerikaanse adelaarsroggen leven in het westelijke deel van de Atlantische Oceaan – van de kusten van New England tot Florida, de Golf van Mexico, de Caraïbische Zee en de kust van Zuid-Amerika.
In de warmere maanden trekken groepen roggen langs de kust naar het noorden. Hun verschijning bij Long Island is dan ook geen nieuwe ontdekking op zich: deze zeereizigers worden hier al vele jaren waargenomen.
De omvang van de groep en de mogelijkheid om deze in zijn geheel te zien, maken luchtopnamen echter bijzonder waardevol. Wat vanaf de kust slechts als enkele losse vinnen zou lijken, openbaart zich vanuit de lucht als een groot bewegend systeem.
Hier rijst een belangrijke vraag: trekken grote groepen roggen inderdaad vaker naar het noorden als gevolg van de opwarming van de oceaan, of beginnen mensen dankzij drones gewoon dingen op te merken die voorheen verborgen bleven?
Verandert de oceaan van route, of zien we gewoon meer?
De watertemperatuur beïnvloedt de verspreiding en seizoensgebonden bewegingen van adelaarsroggen. De opwarming van kustgebieden kan daarom mogelijk de timing en grenzen van hun migratie veranderen: dieren kunnen eerder in het noorden verschijnen of langer in deze wateren blijven.
Onderzoekers maken reeds gebruik van akoestische tags. Een kleine zender maakt het mogelijk de bewegingen van individuele roggen te volgen wanneer deze langs onderwaterontvangers zwemmen. Zo wordt geleidelijk een ware kaart van hun reizen samengesteld.
De drone als nieuwe wetenschappelijke blik
Vanaf de kust kunnen de vinuiteinden die boven het oppervlak uitsteken voor haaienvinnen worden aangezien. Van bovenaf wordt echter de gehele bewegingsstructuur zichtbaar: de richting, de afstand tussen de dieren, de hergroepering van de groep en het algehele ritme.
Drones bieden de mogelijkheid om de grootte van grote opeenhopingen te schatten en deze te observeren zonder dat een boot de school direct binnengaat. Ook dergelijke opnamen moeten echter verantwoordelijk worden uitgevoerd, vanaf voldoende hoogte en zonder de dieren te storen.
Luchtfotografie maakt nog niet van elke video een wetenschappelijk onderzoek. Het levert echter waardevol materiaal op dat, indien systematisch verzameld, gegevens over de populatieomvang, het gedrag en de migratie van mariene soorten kan aanvullen.
Technologie vergroot niet alleen de mogelijkheden van de wetenschap. Ze verandert de menselijke perceptie van de oceaan zelf.
We beginnen niet langer individuele wezens te zien, maar de relaties daartussen – niet alleen de rog, maar de hele school; niet een afzonderlijke beweging, maar het patroon van het geheel.
Wat heeft dit toegevoegd aan het geluid van de planeet?
Deze keer heeft de oceaan ons geen nieuwe soort onthuld. Ze heeft een nieuw perspectief geopend.
Vanuit de hoogte worden honderden afzonderlijke wezens één geheel. Geen enkele rog creëert het hele beeld alleen, maar elk neemt deel aan de totstandkoming ervan. Uit de veelheid van slagen ontstaat een gemeenschappelijk ritme, uit de veelheid van trajecten – een levende geometrie.
En zo, misschien, verruimt het bewustzijn zich: niet alleen wanneer we meer feiten leren, maar wanneer we de onderlinge verbanden beginnen te zien – het moment waarop het individuele zich openbaart als deel van het geheel.
De roggen hebben aan het geluid van de planeet de muziek van gecoördineerde beweging toegevoegd – een stille partituur van velen die klinkt als één levend organisme.
