W laboratorium Okinawskiego Instytutu Nauki i Technologii (OIST) naukowcy przywrócili do życia technologię z połowy ubiegłego wieku — maser zdolny wzmacniać sygnały mikrofalowe ponad tysiąc razy, dodając przy tym minimalny szum, bliski fundamentalnemu limitowi kwantowemu.
Współczesne nadprzewodzące komputery kwantowe potrzebują wzmacniania niezwykle słabych impulsów mikrofalowych niosących informację o stanie kubitów. Sygnały te są odczytywane w temperaturach bliskich zeru absolutnemu, gdzie szum termiczny jest minimalny. Jednak same wzmacniacze wprowadzają dodatkowy szum, który kumuluje się i utrudnia dokładne określenie stanu kubitu w jednym pomiarze.
Zespół OIST wykorzystał diament z domieszkami azotu — centrami P1. Słabe pole mikrofalowe pompujące przenosi większość spinów elektronów do stanu wzbudzonego, tworząc inwersję obsadzeń. Wchodzący sygnał kwantowy wywołuje emisję wymuszoną, a każdy wzbudzony spin emituje identyczny foton, wzmacniając sygnał. Eksperyment wykazał wzmocnienie ponad 1000 razy przy dodaniu zaledwie 2,55 kwantu szumu — całkiem blisko teoretycznego minimum 0,5.
W przeciwieństwie do istniejących wzmacniaczy parametrycznych nowy maser wytrzymuje silniejsze sygnały wejściowe i działa w polach magnetycznych niezbędnych dla kubitów spinowych na platformie półprzewodnikowej. Rozwiązuje to od razu kilka problemów skalowania: zmniejsza wymagania dotyczące mocy i okablowania, zwiększa niezawodność odczytu przy jednoczesnej pracy wielu kubitów.
Poza obliczeniami kwantowymi niskoszumne wzmacniacze mikrofalowe są poszukiwane w spektroskopii, magnetycznym rezonansie jądrowym i eksperymentach poszukujących ciemnej materii. Nowe rozwiązanie, opublikowane w Nature Communications, jest już na drodze do komercjalizacji.
Odrodzenie masera w ultrazimnych warunkach pokazuje, jak stare idee, zyskawszy drugi oddech dzięki technologiom kwantowym, mogą stać się kluczem do praktycznego skalowania komputerów kwantowych.

