Rozłupane niebo Norymbergi: zagadka roku 1561 i jej drugie życie w epoce cyfrowej

Autor: Uliana S

Rozłupane niebo Norymbergi: zagadka roku 1561 i jej drugie życie w epoce cyfrowej-1
Rycina Hansa Glasera, 1561. Domena publiczna. Biblioteka Centralna w Zurychu, kolekcja Wickiana. Wikimedia Commons.

Niebo nad średniowieczną Norymbergą pewnego poranka rozłupało się na części, pozostawiając po sobie dokument, który do dziś rozpala wyobraźnię. 14 kwietnia 1561 roku, o świcie, między czwartą a piątą godziną, mieszkańcy wolnego miasta cesarskiego i okolic ujrzeli dziwny widok. Według jedynego zachowanego źródła — ilustrowanej ulotki norymberskiego drukarza i artysty Hansa Glasera — wokół wschodzącego słońca pojawiły się krwistoczerwone półkola, podobne do księżyca w ostatniej kwadrze. Potem powstały kule różnej barwy: przygasłe, czarne, żelaziste, czerwone i niebieskawe. Niektóre ustawiały się po trzy w rzędzie lub po cztery w kwadrat. Między nimi migały krzyże tego samego krwistego odcienia, długie pasy podobne do prętów i dwa wielkie cylindry, wewnątrz których również poruszały się kule.

Treść z YouTubeYouTube może zapisać własne pliki cookie.
Otwórz w YouTube
Oficjalny zwiastun projektu „NUREMBERG 1561”, stworzony przez niezależnego twórcę TUPACABRA z wykorzystaniem generatywnych sieci neuronowych.

Wszystko to, według opisu Glasera, zaczęło „zawzięcie walczyć” ze sobą. Kule wylatywały ze słońca ku bocznym obiektom i z powrotem, miotały się tam i nazad przez ponad godzinę. Potem jakby się zmęczyły, spadły ku ziemi niby płonące i rozpuściły się w gęstym dymie. Na końcu pojawił się wielki czarny przedmiot w kształcie włóczni lub oszczepu, skierowany ostrzem na zachód. Ulotka, wydrukowana w tym samym kwietniu 1561 roku, kończyła się typowym dla owej epoki wezwaniem: widzieć w tym, co się dzieje, znak i wzywać do pokuty. Sam dokument przechowywany jest dziś w Bibliotece Centralnej w Zurychu w słynnej kolekcji Wikiana.

Zwiastun NUREMBERG TUPACABRA zdobył prawie 3 razy więcej wyświetleń niż oryginalny epicki zwiastun hitu kinowego Stevena Spielberga.

Ta opowieść to niemal wszystko, co mamy. Nie odnaleziono innych niezależnych świadectw z owego poranka. Historycy i meteorolodzy najczęściej widzą w opisie złożone zjawisko atmosferyczne — halo, fałszywe słońca, łuki i słupy świetlne, które w kulturze XVI wieku łatwo przekształcały się w język bitwy i boskiego ostrzeżenia. Ufolodzy zaś od stuleci powracają do ryciny Glasera, dostrzegając w cylindrach, krzyżach i spadających sferach coś zbyt podobnego do techniki.

Treść z YouTubeYouTube może zapisać własne pliki cookie.
Otwórz w YouTube
Dodatkowy film o incydencie nad Norymbergą w 1561 roku.

Właśnie ta rozbieżność między dokumentem a jego interpretacjami wywołała niedawno nieoczekiwany odzew. Niezależny twórca, znany w sieci jako TUPACABRA, zajmujący się badaniami i mediami o niezidentyfikowanych zjawiskach powietrznych, opublikował oficjalny zwiastun projektu pod tytułem „Nuremberg”. Materiał, wykonany za pomocą generatywnych narzędzi Venice, w ciągu kilku dni zgromadził dziesiątki milionów wyświetleń — według niektórych szacunków niemal trzykrotnie więcej niż zwiastun hollywoodzkiego blockbustera Stevena Spielberga „Disclosure Day” („Dzień ujawnienia”). Autor wprost oświadczył, że jest jedynym twórcą i że praca jest w produkcji.

W zwiastunie średniowieczne dachy Norymbergi sąsiadują z masywnymi okrętami, żołnierzami we współczesnym ekwipunku z amerykańskimi naszywkami, świecącymi portalami i scenami, w których przeszłość i przyszłość zdają się zderzać w jednym punkcie. Są ujęcia z postaciami historycznymi w wysokich kołnierzach za futurystycznym stołem negocjacyjnym, bitwy w niebie i dziwne sfery spadające przez dym. Wszystko to podane jest pod napięty rytm i sprawia wrażenie, jakby dawny opis Glasera był jedynie widocznym czubkiem bardziej złożonej historii.

Reakcja okazała się zauważalna. Kongresmenka Anna Paulina Luna napisała, że jeśli TUPACABRA wyda pełną wersję filmu, ten „stanie się viralem”, i nazwała go jednym z najzdolniejszych twórców na platformie X. Sam autor w jednym z postów zauważył: „Hollywood nie może być szczere wobec historii, bo finansują je ci, którzy o tej historii kłamią”.

Zwiastun nie rości sobie pretensji do rekonstrukcji historycznej. Bierze jeden z najbardziej zagadkowych dokumentów epoki reformacji i rozwija go w przestrzeń artystyczną, w której pytania pozostają otwarte. Co dokładnie ujrzeli mieszkańcy Norymbergi owego kwietniowego poranka, być może nigdy nie dowiemy się na pewno. Pozostaje rycina, tekst i uparte poczucie, że niebo nad miastem pewnego razu zachowywało się inaczej niż zwykle. I dopóki badacze wciąż rozgryzają atmosferyczną optykę i kulturę znaków, nowy zwiastun przypomina: niektóre historie z przeszłości wciąż przyciągają wzrok właśnie dlatego, że do końca nie mieszczą się w żadnym utartym schemacie.

15 Wyświetlenia

Komentarze

Czytaj więcej artykułów na ten temat:

Czy znalazłeś błąd lub niedokładność?Rozważymy Twoje uwagi tak szybko, jak to możliwe.